Saturday, Jul 21st

Last update02:43:24 PM GMT

Một Vài Góp Ý Về Việc Dạy Đọc Hiểu Cho Con Em

Thưở nhỏ khi còn mài quần ở ghế nhà trường, khi học văn, chúng tôi thường được thầy cô khuyến khích đọc thật nhiều sách, bất cứ sách gì. Dĩ nhiên, chúng tôi, dưới cái màn che này, tha hồ đọc truyện kiếm hiệp và lý luận với bất cứ ai phản đối, theo lời “khuyên” của thầy cô.

Trong cao trào “chơi trò chơi điện tử”, các em ngày nay dành nhiều thì giờ say sưa trước màn hình, máy vi tính hay TV, tưởng cũng nên trở lại xem xét vấn đề đọc hiểu để biết tầm quan trọng của môn học này.

 

Từ lâu chúng ta đã biết rằng kiến thức và vốn ngữ vựng thu thập trong mỗi em học sinh sẽ có ảnh hưởng mạnh mẽ trong khả năng đọc hiểu của em. Chúng ta cũng biết rằng đọc hiểu, toán và khoa học ảnh hưởng lẫn nhau. Một em giỏi toán cần có khả năng đọc hiểu nếu em muốn giải một bài toán đố phức tạp. Một em giỏi về khoa học có khả năng đề ra giả thuyết thu thập dữ kiện v.v… phải là một em rành rẽ về ngôn ngữ. Chúng ta cũng biết rằng để có thể hiểu một câu chuyện, một văn bản, một tài liệu em học sinh phải nắm vững 90% ngữ vựng của văn bản đó và nhờ đọc, em sẽ hiểu được 10% ngữ vựng còn lại. Chúng ta cũng biết rằng giống như trong một cuộc chạy đua, những em chạy nhanh sẽ từ từ bỏ xa các em còn lại. Em đọc giỏi sẽ có cơ hội bỏ xa em đọc kém, cơ may thành công trong đường đời của em rõ ràng tươi sáng hơn. Vậy chúng ta phải làm gì để các em sẽ có một cơ may thành công như nhau?

Những nghiên cứu về khoa học cảm quan (kiến thức thu thập được từ các giác quan), càng lúc càng rõ ràng cho thấy một em học sinh đọc giỏi cần có một số ngữ vựng dồi dào và một số kiến thức đã được thu thập từ trước. Các nhà văn, các nhà báo, các nhà viết sách giáo khoa khi trước tác luôn luôn nhớ điều này, là họ sẽ làm thế nào soạn thảo để độc giả hiểu. Độc giả đây là những ai mà tác giả muốn đọc sách báo hay tài liệu của mình.

Trong một lời phát biểu đáng suy nghĩ, bàn về quyển sách của nhà giáo dục lừng danh E.D. Hirsch, bác sĩ tâm trí và cũng là một chuyên gia về học đường James Comer, đã phát biểu rằng người trẻ ngày nay cần có đủ điều kiện để thu thập được kiến thức tuyệt hảo để có thể hiểu được những vấn đề, trình bày quan điểm, và hành xử thích đáng.

 

Đọc Hiểu Đòi Hỏi Kiến Thức

Kiến thức và việc đọc hiểu, mới nghe qua, cũng như chuyện con gà và cái trứng, cái gì có trước, cái gì có sau? Một em nhỏ có thể ghép vần thành thanh âm, nhưng em sẽ không hiểu gì nếu em chưa có kiến thức về thanh âm ấy. Em có thể đánh vần chữ “mèo”, nhưng em sẽ không hiểu “mèo” là gì nếu em chưa nghe ai nói, hay có kinh nghiệm trực diện với con vật này.

Trong hai năm đầu đời của một em bé, em phát triển những khả năng cảm quan rất độc lập; em học nói và học đi. Phần lớn em học được hai tài khéo này ít được sự giúp đỡ trực tiếp của cha mẹ, chúng ta thường hiểu lầm rằng rồi đây khi vào trường, các em cũng sẽ tự nhiên học hỏi dễ dàng. Một số phụ huynh, và ngay cả giáo viên thường cho rằng, hễ cho em thật nhiều sách, tự khắc em sẽ đọc được, quên rằng em cần phải học những cơ chế ghép âm, hóa giải thanh âm, biến thanh âm thành một chữ có ý nghĩa, dựa trên một kinh nghiệm mà em đã gặp qua.

 

Đọc Hiểu – Một diễn trình có hai thành phần:

a. Biến chữ in thành âm thanh và thanh âm thành chữ

b. Hiểu nghĩa của chữ đó.

 

Trẻ nhỏ có thể làm điều thứ nhất rành rẽ, không có nghĩa là làm được điều thứ hai nếu em không có một kiến thức chắc chắn về con vật, sự vật, ý tưởng mà chữ này đại diện. Nhiều sách vở dạy đọc ngày hôm nay dựa trên một số chiến lược: tiên đoán, tóm lược, đặt vấn đề, và làm sáng tỏ nhưng hoàn toàn không đặt nặng xây dựng kiến thức cho con em để các em có thể nắm vững được tài liệu mình đọc.

 

Cần Dạy Con Em Toàn Diện

Các giáo viên ngày nay ước lượng khi các học sinh lên đến lớp 12, em đã có khoảng từ 60 ngàn đến 100 ngàn từ cần thiết để có thể theo học ở đại học. Các giáo viên cũng đồng ý rằng kiến thức về đọc rất thiết yếu cho sự thành công của con em. Họ cũng xác nhận rằng từ 2 tuổi đến 17 tuổi, trung bình mỗi ngày em sẽ biết thêm 10 đến 15 chữ. Nếu cần phải hiểu bài văn, em cần nắm vững 90% ngữ vựng, còn nếu như các em chỉ nắm vững 70% thôi, chắc chắn khả năng học vấn của em sẽ bị thiệt thòi rất nhiều, so với các em khác.

Nên nhớ ngữ vựng viết và ngữ vựng nói là hai phạm trù khác nhau. Ngữ vựng nói luôn ít hơn ngữ vựng viết; ngữ vựng trong trường học luôn luôn phong phú hơn là ngữ vựng ngoài trường học. Hầu hết những chữ cao cấp chúng ta thường học hỏi từ bài viết, chứ không phải từ những cuộc đối thoại. Mức độ thâu thập rất chậm ở những năm bé thơ, gia tăng nhanh khi vào tuổi thiếu niên, thanh niên, ngay cả trung niên, nhưng sẽ chậm lại khi tuổi đã cao.

Để có thể giúp con em thành đạt trong trường học, các nhà giáo dục khẳng định rằng việc dạy đọc cho con em phải là toàn diện. Các em cần phải hiểu được những sách vở tài liệu mà độc giả đại chúng có thể hiểu được, ví dụ như những tạp chí dân sự đủ loại, những sách in và tạp chí phổ thông, những tài liệu giáo khoa bắt đầu vào đại học, những tài liệu thi ở trung học. Các em phải có đủ kiến thức văn, địa dư, sử ký, khoa học, công dân, xã hội … Việc dạy đọc hiểu cần bắt đầu và nhấn mạnh ở những năm đầu đời và kéo dài cho đến lớp 12, không ngưng nghĩ. Việc học đọc phải được bao gồm trong mọi môn học, không cứ là ở trong môn văn mà cả trong các môn khác như đã nói ở trên.

 

Chúng ta cần tái tạo một quan niệm về việc đọc hiểu. Việc đọc hiểu là một quá trình dạy học toàn diện để giúp con em phát triển toàn diện. Các em chỉ có thể phát triển đầy đủ một khi các em đọc và hiểu được báo chí, sách vở nghiêm túc mà những sách vở báo chí này nhằm ấn hành cho đại chúng. Một khi các em thấy chương trình học hấp dẫn, lý thú và thực tiển, việc giúp các em phát triển khả năng quan trọng này sẽ dễ dàng hơn cho phụ huynh và các nhà giáo dục.


Oxford University

Harvard University

Cambridge University

Stanford University

Princeton University