Tuesday, May 22nd

Last update02:43:24 PM GMT

Tầm Mức Quan Trọng Của Sự Giao Tiếp Với Con Em Lúc Ấu Thời

Các bậc cha mẹ có con mới sinh thường hồ hởi chăm chú để nuôi con. Các cha mẹ này một số nghĩ rằng, phải dạy con từ thuở “à ơ” bằng những học cụ đắt tiền, với thời khóa biểu đầy nghẹt những hoạt động học hỏi, những đồ chơi điện tử kỹ thuật cao, để kích thích não bộ, những games vi tính phức tạp. Đã có một thời các bậc cha mẹ đua nhau để tập tành con em suy luận từ thuở mới lọt lòng. Chúng ta sẽ tìm hiểu để biết phương thức nào thích hợp nhất để cho trẻ thơ một thời gian vỡ lòng (headstart) thích hợp.

“Con trẻ cần có những giờ tích cực kết hợp với bố mẹ, và được bố mẹ hay người chăm sóc chú ý đến”. Đó là lời phát biểu của Tiến Sĩ/Bac si Bruce Perry, một khoa học gia chuyên về phần đầu của não bộ, và chuyên viên cấp cao ở Học Viện Về Trọng Thương ở Houston, Texas, một cơ sở chuyên làm việc để cải thiện đời sống của những em bé bị đối xử tàn tệ, hay bị thương ở đầu.

Điều này đối với các phụ huynh là điều dễ hiểu và dễ chấp nhận. Tuy vậy những nghiên cứu về sự phát triển não bộ lúc ban đầu trong thập niên 1990 đã dẫn đến một sự gia tăng ồ ạt phong trào phụ huynh đi mua những học cụ điện tử đắt tiền, những dĩa nhạc cổ điển (classic)  và đem con đến những chương trình học hỏi dành cho trẻ thơ mới đi chập chững. Giới truyền thông, và giới thương trường diễn dịch những kết quả nghiên cứu này và hợp nhau để tạo ra những bé thơ “thông minh”, chuyên gia về con trẻ nổi tiếng Tiến Sĩ Penelope Leach, đã nói như vậy.

“Thế là đã đủ để chúng ta lo lắng, khi mà giới truyền thông, đặc biệt là giới thương mại, dựa vào những nghiên cứu này, và cho rằng chúng ta có thể ‘sản xuất’ những bé thơ thông minh là chúng ta có hiện nay. Đó thật là một đại họa, những nghiên cứu này đã bị diễn dịch sai lầm và được đúc kết thành một quyển sách về những điều luật cần phải làm để các em thông minh…. Thật ra chẳng có luật lệ nào cả.”

 

Sự Liên Hệ Mật Thiết Của Cha Mẹ Đối Với Cháu Bé và Sự Phát Triển Của Não Bộ

Để hiểu sự tương quan của sự săn sóc và sự phát triển của não bộ trẻ thơ, chúng ta cần phải biết những gì đang xảy ra trong não bộ của em. Đọc giả đã biết rằng não bộ của em bé phát triển rất nhanh trong ba năm đầu đời. Trong năm thứ nhất, các tế bào não rất bận bịu làm những nối kết, và những nối kết này đạt đến cao điểm trong vòng một năm, và trong một diễn trình mà chúng ta gọi là “tia lạ” (pruning), những nối kết này sẽ bị loại bỏ nếu chúng không được dùng đến. Những nối kết mà chúng ta thường dùng là những nối kết mà chúng ta giữ lại.

Những nỗ lực của cha mẹ để có được những tương quan mật thiết và yêu thương (bonding) với bé thơ gia tăng sức mạnh của những nối kết, theo nhà giáo dục Stephen Santos Rico, M.A. Theo ông, “não bộ là chất làm việc tùy thuộc vào những kinh nghiệm. Vì thế mỗi khi nó có kinh nghiệm về một điều gì, não bộ sẽ làm những liên kết để quen thuộc với những kinh nghiệm ấy. Trong trường hợp thiếu sự yêu thương, não bộ con trẻ sẽ không có sự hiện diện của những kinh nghiệm này.

“Điều quan trọng là phụ huynh cần biết khi tạo những liên hệ yêu thương và mật thiết với con trẻ, dù bé sơ sinh, hay đang chập chững tập đi, chúng ta đã giúp não bộ các em phát triển tốt đẹp.”  Bác sĩ Perry phát biểu như vậy. “Và chỉ cần làm những cử chỉ đơn giản như ôm em, hát ru em, đọc, cười vui cùng chơi đùa với cháu bé, những phụ huynh này đã giúp phát triển tiềm năng của cháu.”

 

Giúp Não Bộ Em Bé Phát Triển Qua Sử Dụng Các Giác Quan

Một trong những lý do mà những đồ chơi điện tử đắt tiền hay phức tạp sẽ không giúp gì cho sự phát triển não bộ của các em bé là vì trong 10 năm đầu não bộ của các em tập chú vào sự phát triển của năm giác quan, không phải chỉ là sự phát triển đơn thuần về tri thức (intellectual). Cơ cấu (structure) não bộ có chức năng điều hòa những phát triển về phần xung động (emotional) và xã hội (social) bắt đầu phát triển trong thời gian này theo một phương cách dường như tùy thuộc vào những tiếp cận với chung quanh, với những người chung quanh. Những tương quan có ý nghĩa là rất cần thiết cho sự phát triển não bộ tốt đẹp.

Nếu các phụ huynh nhìn lại quá khứ, phụ huynh sẽ thấy mình nhớ rất nhiểu về những kỷ niệm đẹp.

“Chúng ta cần phải chú ý nhiểu hơn đến những kinh nghiệm giác quan mà con trẻ cần như những di động, đi bộ và đu đua.” Ông Rico đã nói như vậy. “Những điều như là nằm trên bãi cỏ, mắt nhìn lên trời, nhìn vào các đám mây và tạo những câu chuyện về hình thù những đám mây đó, và đó là điều mà sự phát triển não bộ cần.”

Sự phát triển não bộ của em bé đòi hỏi rất nhiểu phần hoạt động tích cực nơi quí phụ huynh trong khi tiếp cận với cháu bé.

“Những em bé thường được nói chuyện với, ôm ấp, đu đưa, hay được chăm chú lắng nghe, hay nếu sự tò mò của các em được giải đáp thỏa đáng bởi những người chung quanh có mặt săn sóc, sẽ có não bộ phát triển tốt.” Bác Sĩ Perry nói như vậy.

Điều đó không có nghĩa là phụ huynh phải mọi phút giây đều tiếp cận với cháu bé. Tiến Sĩ Penelope Leach nói rằng con em không cần phải có những đồ chơi phức tạp mới phát triển đầu não được, và cũng đừng quá lo lắng nếu con em nằm không, không có gì để làm.”

Những gia đình chỉ có một con sẽ cảm thấy khó khăn trong sinh hoạt với con mình. Những đứa trẻ có nhiểu anh em sẽ có thể dạy bảo nhau và chơi đùa với nhau. Trẻ một mình không có ai chơi đùa, dĩ nhiên sẽ thật buồn chán và thiếu linh hoạt.

Nhiểu phụ huynh cho rằng nếu họ không tạo cơ hội cho con em học hỏi từ tấm bé, họ sẽ cảm thấy thiếu bổn phận, và vì thế đưa con em đến những nơi sinh hoạt và học tập. Có khi các em không có thì giờ để nghỉ ngơi.

“Một khi trẻ mệt mỏi, tràn ngập bởi những đòi hỏi, ở trong một hoàn cảnh mới hay bị lo lắng, phụ huynh sẽ không thúc đẩy em học hỏi được gì hữu hiệu.

Một não bộ quá choáng ngộp vì công việc (stressed out) sẽ tạo ra một chất kích thích tố gọi là cortisol. Các nhà nghiên cứu về não thấy rằng chất này xuất hiện ở cả hai nhóm não, của các em phải làm viec nhiểu quá và kể cả các em bị bỏ rơi, không được săn sóc.

Theo ông Rico, các em có thể là đang hoạt động bình thường trong những thời khóa biểu dày đặc, nhưng nếu nhìn vào não bộ của các em sẽ thấy rất ít những hoạt động.

Theo những nhà chuyên môn nói trên, bài viết này có thể kết luận là sự thương yêu từ tấm bé đối với các em rất là quan trọng. Những âu yếm, vỗ về, sinh hoạt cùng nhau sẽ là một khí cụ vô cùng hữu hiệu để giúp não các em phát triển.

Về sau càng lớn, nếu em được yểm trợ với một vòng gia đình rộng lớn hơn, em sẽ có những lựa chọn tốt hơn về những điều phải làm, nhất là trong nền giáo dục mà em sẽ hấp thu. Những thương yêu từ nhỏ sẽ theo em vào đời. Nói cho cùng một ngày nào đó, quí vị phụ huynh sẽ đưa con em ra ngoài xã hội, để tự mình độc lập. Những thành công ngày đó phần lớn là những thương yêu của quí vị trong việc vui đùa, hoạt động và thương mến con em từ tấm bé.

(Viết theo tài liệu giáo dục đã được công bố.)

Oxford University

Harvard University

Cambridge University

Stanford University

Princeton University