Saturday, Jul 21st

Last update02:43:24 PM GMT

Một Mô Thức Học Toán Mới: Toán Học Singapore

Trong những năm gần đây, thế giới ngạc nhiên trước những thành tựu to lớn của học sinh Singapore trong lãnh vực toán học. Học sinh Singapore đã liên tiếp đoạt giải thưởng quốc tế về toán học, bỏ xa các cường quốc như Hoa Kỳ. Anh Quốc, Pháp, Đức…

Sự thành công đó, thật sự, không phải là vì học sinh Singapore thông minh hơn, điều đó đã rõ ràng, vì những nghiên cứu mới đây cho biết là chính chính sách giáo dục của Singapre đã làm nên sự khác biệt to lớn này. Đó chính là các nhà giáo dục Singapore đã đề ra và áp dụng phương pháp mới về việc day toán từ những lớp mẫu giáo đến trung học.

 

Hôm nay, Giờ Học Đường xin trình bày khái quát Phương pháp học toán mới này, nhằm để các phụ huynh và các nhà giáo dục Việt Nam chiêm nghiệm.

 

Trước hết, tất cả những phương pháp dạy toán hữu hiệu đều được Bộ Giáo Dục Singapore chấp nhận. Việc học toán từ các lớp Mẫu Giáo đến Lớp Sáu dựa trên quan điểm Toán Học Phải Có Ý Nghĩa.

 

Anh Ngữ Trong Lớp Toán

Từ những năm đầu tiên, học sinh sử dụng Anh Ngữ trong việc học toán. Ngay cả từ những năm vỡ lòng và mẫu giáo mặc dù dân Singaore không chỉ nói một ngôn ngữ mà nhiều ngôn ngữ khác nhau. Tuy nhiên việc học toán bằng Anh ngữ là một điều bắt buộc. Các học sinh sẽ được dạy bắt đầu từ quan niem từ phần (part) đến toán thể đơn vị (whole). Việc học toán nhất thiết dựa vào những kiến thức về toán học đã có từ trước của các em học sinh, không có một kẻ hở nào giữa hai kiến thức về toán học. Đồng thời việc dạy dỗ là liên tục, không đứt quãng và nhằm đến thành quả hiểu và thực hành trong mọi tình huống.

 

Giáo Dục Toán Học Dựa Trên Căn Bản Đã Được Chứng Minh Qua Các Công Trình Nghiên Cứu

Theo các nhà giáo dục nổi tiếng như Jerome Bruner, Richard Kemp và Zoltan Dienes, con trẻ học toán dễ dàng nếu các em được dạy theo phương pháp đi từ cụ thể, đến hình ảnh và rồi đến trừu tượng. Trẻ con có thể bắt đầu một bài học toán và chuyện thần tiên, loài vật, và từ đó dẫn đến con số, những phép tính dùng những nhân vật hay loài vật trong truyện thần tiên làm nền tảng để tinh toán, và sau đó hoàn toàn dùng số liệu khi các em đã hoàn toàn hiểu những nguyên lý cơ bản. Các em cũng phải hiểu được những tương quan giữa những con số, ví dụ số 5 là từ số 2 và 3 làm nên (đặc biệt toán học Singapore không dùng chữ cộng hay trừ), ý niệm làm nên dễ hiểu ở những lứa tuổi sơ học. Trong việc học toán, các nhà giáo dục Singapore đã làm rất nhiều mô thức để các em hiểu vì sao phải ghi nhớ, vì sao phải còn thừa, rất thú vị.

 

Dựa Trên Những Điều Đã Biết

Bằng một phương thức hữu hiệu để giảng dạy, các em luôn luôn được thử nghiệm những quan niệm về toán học trước khi các em được dạy những bài học mới. Đây là một điều rất cơ bản, và bắt buộc. Một đứa trẻ không thể nào hiểu được một bài toán học mới nếu không hiểu được những bài học đã đi trước. Sự liên tục giữa những quan niệm về toán học là nền tảng giúp con em từng bước tiến lên trong sự tiến bộ về toán học và nắm vững những quan niệm toán học đã đạt được. Trong khi học hỏi, các em được cho thấy những thí dụ khác nhau, bằng nhiều mô thức, để các em hiểu được là mình cần phải làm những gì để đạt đến mức độ hoàn toàn nắm vững bài học mới.

 

Ngôn Ngữ Liên Hệ Chặt Chẽ Với Toán Học

Ngôn ngữ là thành phần chủ yếu để loan tải những quan niệm về toán học. Học sinh, rất sớm, đã thấy được sự liên hệ giữa ngôn ngữ và toán học. Nói một cách rõ ràng, toán học Singapore là toán của ngôn ngữ, mà chúng ta nôm na vẫn gọi là toán đố. Từ những lớp rất nhỏ, các em đã được giới thiệu đến toán đố và giáo viên hoàn toàn dùng những mô thức, dù là vẽ hình (drawing), học cụ trợ giúp (manipulatives), hay chuyện kể, toán học Singapre chính yếu là dùng ngôn ngữ để chuyển tải, tạo nên một sự gắn bó vững vàng giữa ngôn ngữ và toán học. Nếu một đứa trẻ không thể bắt kịp được những giảng giải trừu tượng, thì trợ cụ (manipulatives), hay mô thức (models) sẽ giúp hiểu được bài toán và tìm ra lời giải.

 

Học và Hành

Những bài giải về toán học không bao giờ xa rời với những hoàn cảnh thực tế mà các em nhận thấy là mình có liên hệ. Những hoạt động cụ thể trong ngày, từng lứa tuổi, bài học được khai triển theo chiều hướng tuổi tác, thân thiện và hứng thú. Một ví dụ là giáo viên cho xem hình của những con sóc trong rừng, con ở trên cây, con ở dưới đất, con chạy vào, con chạy ra, và cùng một lúc giáo viên dùng hình ảnh này để giới thiệu phần (part) và toán thể (whole) và giới thiệu bài học về phân số (fraction). Một khi các em đã hiểu, các em có thể dựng lên một câu chuyện khác của mình, và viết một bài toán đố cho riêng nhóm mình.

 

Sự Thành Công Gồm Nhiều Yếu Tố

Để đạt được thành công - chương trình toán học được Bộ Giáo Dục chuẩn nhận và cho thi hành trong các trường học Singapore trong những năm 1980, đã có những thành quả nhảy vọt trong thập niên 1990. Toàn bộ chương trình toán tiểu học, đã dựa vào những thành tố (component) nhân sự, mà trọng tâm vẫn là em học sinh.

 

Thái Độ

Các em yêu thích toán học, thấy những bài học của mình thích thú, biết rằng những giờ học và bài giảng cùng sự tham gia là vì mình. Sự chú tâm, quan sát và tham gia cùng lòng tự tin và bền chí là những yếu tố của thái độ các em đối với một môn học mà muốn làm cho nó trở nên hấp dẫn, rất khó. Qua chuyện kể, mô thức và sự liên hệ về những con số đã khiến lớp học trở nên sống động, là một nơi cùng nhau khám phá, với sự điều động và dẫn dắt của cô thầy. Điều rõ ràng là cô thầy đóng vai trò  hướng dẫn hơn là áp đặt. Chính những thành tựu của các học sinh qua sự điều động của giáo viên khiến mọi người chăm chú và tìm câu trả lời.

 

Khả Năng Nhận Biết Độc Lập

Chính các em, tự bản thân sẽ xem xét và hành xử thích hợp trong khi tìm hiểu về toán và kiểm soát luồng tư tưởng của mình để không phải đi ra ngoài để khi học toán trong lớp hay ngoài lớp.

 

Diễn Trình Suy Nghĩ và Giải Đoán

Dùng chính khả năng suy nghĩ độc lập của mình để đạt đến những bước để giải đoán trúng một bài toán. Các em sẽ từ từ làm chủ được những phần học về toán học trong đó là số học, hình học, đại số và thống kê từ lớp 1 đến lớp 6. Khả năng nhận định và thu thập là những tài khéo (skills) các em sẽ có trong giai đoạn này là phỏng đoán con số (estimation), tính toán bằng tay, tính nhẩm. Làm việc với những con số, và các phép tính, từ số học đến đại số và biết sắp loại và giải đoán những dữ liệu, dùng những dụng cụ về toán học.

 

Mặc dù những phương pháp này không hoàn toàn xa lạ đối với những nền giáo dục của các nước, kể cả Việt Nam, việc hình thành một hệ thống giáo dục toán mới, là công trình của những nhà giáo dục Singapore mà họ đã dựa vào những khám phá của các nhà nghiên cứu giáo dục mà Giờ Học Đường đã nêu. Hi vọng chúng tôi sẽ có thể chia sẻ với các nhà giáo Việt Nam về những chi tiết hơn về phương pháp học mới này.

Megan Hoàng


Oxford University

Harvard University

Cambridge University

Stanford University

Princeton University