Tuesday, Sep 25th

Last update02:43:24 PM GMT

Con Trai và Con Gái – Ai Giỏi Toán Hơn?

Chị Hạnh Duyên, biên tập viên của Giờ Học Đường, trong một buổi mạn đàm đã tiết lộ là trong những năm đầu 1980, chị là nữ sinh viên Toán duy nhất trong một lớp đầy cả sinh viên nam. “Hoa lạc giữa rừng gươm,” chị nói thế. Giờ Học Đường luôn luôn ngạc nhiên về số lượng các em nữ trong các lớp Toán, ngay cả ở trung học và trên đại học. Số lượng rất mất quân bình, có khi như chị Hạnh Duyên nói, ”Tôi chỉ là người nữ duy nhất, đương nhiên tôi là hoa khôi.” Giờ Học Đường thành thật nhận rằng được sự cộng tác của chị Hạnh Duyên, một người vừa đầy khả năng Toán và vi tính, cũng là một người nữ rất duyên dáng và dễ mến là một tác nhân đáng kể trong ban toà soạn. Nhân đây Giờ Học Đường xin chân thành cám ơn những cộng tác của chị, với những bài văn dí dỏm có một không hai, và không quên phần trình bày trang mạng đầy màu sắc học đường của chị Hạnh Duyên.

Con Trai Giỏi Toán hơn Con Gái? Câu Trả Lời Là Không.

Đã nhiều năm hoạt động trong những ngành liên quan đến Toán và lý luận, tôi tự hỏi vì sao mà rất ít các em nữ sinh Việt theo học Toán? Các em thông minh, nhạy bén trong Toán học, nhưng đến một giai đoạn nào đó, các em từ bỏ sở năng của mình, và đi vào những ngành nghề không thuộc sở trường. Nhân đọc một số bài báo đúc kết về sự sai lầm của nhận định này, tôi xin viết lại bài dưới đây, hầu các phụ huynh có thể nhìn thấy rõ hơn khả năng Toán của con gái mình, và khuyến khích phát triển khả năng và sử dụng sở trường của các em trên đại học.

Trong những nghiên cứu và thí nghiệm mới đây, các chuyên gia nhận thấy rằng những não bộ hư hỏng có thể được tái huấn luyện, và những phần não bộ sẽ đảm nhiệm phần hư hỏng hay khiếm khuyết. Một ví dụ là những người bị bịt mắt trong một tuần, và dùng tay để đọc, hay sờ mó sự vật thì phần não bộ dùng để thấy, được chuyển vào đầu ngón tay để ngón tay được “thấy”. Đó là sự khám phá của khoa học gia Alvaro Pascual - Leone của Đại Học Havard. Và đó là điều đã xảy ra cho những người bị mù từ nhỏ. Họ thấy bằng cách khác. Trong một chứng minh tương tự khác, có phần não điều khiển vận động ở phần thân thể bên trái, có thể chuyển qua để vận động thân bên phải, sau một thời gian dài được các nhà luyện tập vận động (therapists), trong những trường hợp những người bị đột quị, hay động tim. Từ quan điểm đó, người ta nhận thấy rằng, những biên đổi trong não bộ, phần lớn chỉ là một sự huấn luyện tập tành. Vậy cớ sao con số nam sinh đạt điểm cao hơn nữ sinh về môn Toán? Có phải đó là một điều có thể giải thích không?

Điều không thể chối cãi được là, ở cấp độ cao của Toán học, số lượng nam trội vượt hẳn nữ. Từ năm 1993 đến 2002, chỉ có 27% phụ nữ được trao bằng Tiến sĩ Toán, và mới năm vừa rồi chỉ nhích lên 29%. Trong tất cả các đại học, số lượng nữ giáo sư chính ngạch (biên chế) chỉ chiếm 19% trong các ban ngành về Toán. Cho đến nay chua có phụ nữ nào đoạt được giải thưởng Fields Medal (giải thưởng về Toán, tương đương như giải Nobel). Bản điều trần về những em sớm thông minh về Toán dưới tuổi 13 đạt được điểm 700 trong phần Toán SAT cho thấy là tỉ số các em là cứ 13 em trai thì chỉ có1 em gái đạt được điểm này. Đây là một sự bất quân bình, và ám chỉ là con trai có khả năng Toán học hơn con gái. Có đúng thế không?

Bây giờ ta hãy nhìn lại. Cái tỉ số 13 trai/1 gái là đúng trong năm 1983. Trong năm 2005, tỉ số này xuống 2.8/1. Rõ ràng điều này là điều chúng ta cần suy nghĩ, và cái luận cứ cho rằng con trai Toán giỏi hơn con gái đã không thể làm tỉ số thay đổi nhanh như vậy. Chúng ta hãy nhìn thống kê Toán tháng 11, 2008 của Hội Toán Học Hoa Kỳ. Những thành viên của Hội này đã xem kỹ quá trình những kỳ thi Toán quốc tế hàng đầu của thế giới trong 20 năm qua, như Thế Vận Hội về Toán Quốc Tế và Hoa Kỳ (International and US Mathematical Olympiads) và kỳ thi Putnam (trong đó có 12 bài Toán đố quá khó, phần lớn 3500 hay khoảng đó số sinh viên hệ 4 năm, không ai tìm được đáp số đúng: con số 25 sinh viên đứng đầu chỉ đúng được có 5 bài hay khoảng đó). Điều đáng nói đến là con số nữ sinh viên đạt điểm cao xuất thân từ đâu đến? Trong số 11 em gái của 25 em đạt điểm cao nhất giải Putnam trong 16 năm qua, tám (8) em sinh đẻ ở nước ngoài (nước Mỹ).

Giải Thế Vận Hội Toán Quốc Tế (International Mathematical Olympiad), là một cuộc thi 9 giờ liền, gồm sáu (6) bài Toán, cũng đưa ra những kết quả và kết luận tương tự. Những đội Toán giỏi đứng hạng cao như Bulgaria, Đông Đức/Đức Quốc, và Liên Bang Xô Viết/Cộng Hòa Liên Bang Nga thường cứ 21, 19, và 15 em mỗi đội tuyển, so với chỉ có 3 trong các đội tuyển Hoa Kỳ. Trong nhiều năm, 20% đội tuyển của Nga là nữ,  là 1/4 của các đội tuyển khác. Các đội tuyển Mỹ trong suốt 23 năm không có nữ nào cả, Nhật Bản chi có 1 trong 19 nam. Kể từ năm 1988, các em gái Bulgaria đoạt giải gấp hai lần đội tuyển Mỹ, các em nữ Nga đoạt gấp ba lần Mỹ. Những quốc gia có nhiều em nữ đoạt giải thường có một chương trình học về Toán rất hoàn chỉnh và đòi hỏi cũng như một nền văn hoá vốn luôn khuyến khích các nữ sinh cũng như nam sinh chăm giỏi về Toán học. “Khả năng giỏi Toán được nhận biết dựa vào rất nhiều yếu tố văn hoá, xã hội và những yếu tố môi trường khác,” Bà Janet Mertz, người cầm đầu cuộc nghiên cứu của Đại Học Wisconsin đã phát biểu như vậy. Không phải chỉ là nhận biết tài năng mà còn phải “nuôi dưỡng” tài năng: Tất cả những em đạt điểm cao trong kỳ thi tranh giải Putnam đều được đào luyện về khả năng giải đáp Toán đố ngoài chương trình học. Ngoài việc các em là thiên bẩm giỏi Toán, các em này cũng đã dành thời gian nghỉ ngơi của mình, tự ý học thêm về những phương pháp giải Toán đố. Các quốc gia mà trong đó các em gái không học giỏi bằng các em trai thường xem Toán như là chỉ để dành cho những tay “mọt sách”, điều này đã khiến cho các em gái không muốn học Toán nữa.

Đối với những ai vẫn nghĩ rằng con gái không giỏi Toán bằng con trai, hãy xem trường hợp Đức Quốc, quốc gia mà trước đây bị chia đôi, nhưng họ cũng là một giống dân, với cùng một dòng máu. Hay Slovakia và Cộng Hòa Tiệp Khắc, cùng một sắc dân. Đông Đức và Slovakia hàng năm gởi học sinh nữ đi Thế Vận Hội Toán nhiều hơn là nước láng giềng cùng dòng máu, theo tỉ lệ 18-0 và 22-10. Tại sao cùng một sắc dân mà nhóm này có nhiều học sinh nữ tham gia chương trình thi toán hơn nhóm kia? Câu trả lời rõ ràng là ở môi trường xã hội sống khác nhau, chứ không phải là yếu tố sinh học nội tại (intrinsic biology). Nhưng lực lượng xã hội có tầm ảnh hưởng nào đến sự hoạt động của các cơ phận trong óc não? Trong một bản nghiên cứu năm 2007, do Maryjane Wraga của Đại Học Smith Collge thì những em nữ sinh bị gán cho là không có khả năng suy nghiệm về khoảng cách (spatial), thường làm bài thi kém hơn là những em được đề cao là có khả năng trong những bài thi có liên quan đến khái niệm đó. Những khám phá về chụp hình não bộ (brain imaging) cho thấy rõ ràng lý do tại sao. Những em này trong cơ phận não bộ trước (anterior cingulate) có những hoạt động não rất cao liên quan giận dữ và buồn rầu, và có những hoạt động thấp trong những khu vực thị giác cao và những khu vực ghi nhớ phức tạp. Những lo lắng và buồn rầu do những áp lực xã hội đã làm tê liệt các hoạt động cho sự lý luận về khoảng cách. Cứ nhìn vào những số lượng các em gái nhận được những thông điệp (messages) là các em không giỏi được Toán đã khiến cho các em tin như vậy, và đã không trau dồi khả năng thiên bẩm của mình, để mai một. Đó là lý do tại sao có sự chênh lệch về khả năng học Toán của các em giữa trai và gái. Chinh những áp lực đã tạo ra sự cách biệt này, chứ không phải do tâm sinh nội tại (insintric bịology.)

Giờ Học Đường hi vọng các phụ huynh sau khi đọc bài này sẽ khuyến khích các em gái trau giồi Toán nếu em có khả năng. Nam nữ bình quyền, có phải?


Oxford University

Harvard University

Cambridge University

Stanford University

Princeton University