Saturday, Nov 29th

Last update07:14:35 AM GMT

Robert Oppenheimer - Cha Đẻ Của Bom Nguyên Tử

Năm 1943, Thế Chiến Thứ Hai đang ở vào thời kỳ khốc liệt. Được tin các nhà bác học Đức đã tìm ra nguyên tử và đang tìm cách áp dụng kỹ thuật này vào khí giới chiến tranh, Hoa Kỳ quyết định mở một cuộc chạy đua kỹ thuật nguyên tử và Lục Quân Hoa Kỳ được giao cho trách nhiệm tổ chức các nhà khoa học người Anh và người Mỹ để tìm ra một phương pháp chế ngự năng lượng nguyên tử dùng cho các mục đích quân sự. Tổng Thống Hoa Kỳ lúc này là Franklin D.Roosevelt đã mời ông Robert Oppenheimer giữ chức Giám Đốc Trung Tâm Khảo Cứu Nguyên Tử Lực của Hoa Kỳ và trung tâm này có mục đích chế tạo ra bom nguyên tử. Robert Oppenheimer là ai mà được tín nhiệm như vậy ?

Robert Oppenheimer (1904-1967) là một nhà vật lý lý thuyết người Mỹ. Từ những thập niên 1920, những khảo cứu của ông về các hạt hạ nguyên tử (subatomic particles), gồm cả các âm điện tử (electrons), dương điện tử (positrons) và các tia vũ trụ (cosmic rays) đã gây chú ý trong giới khoa học. Ông là giáo sư của Viện Kỹ Thuật California (The California Institute of Technology – C.I.T.) và trường đại học California tại Berkeley (The University of California at Berkeley). Vào thời điểm đó, tại Hoa Kỳ không thiếu gì các nhà bác học lừng danh từ châu Âu chạy sang tỵ nạn như Albert Einstein, Niels Bohr, Enrico Femi .. Việc chế tạo bom nguyên tử là một công trình vĩ đại, nó đòi hỏi ở người chỉ huy những đức tính mà chưa chắc một giáo sư đại học đã có đủ và còn cần tới một tài năng không những thuộc về địa hạt Khoa Học mà còn thuộc cả về địa hạt Kỹ Nghệ và Quản Trị nữa. Dự án Manhattan, tên riêng của dự án chế tạo bom nguyên tử đã tín nhiệm giao cho Robert Oppenheimer.

Trung Tâm nghiên cứu nguyên tử lực đầu tiên của Hoa Kỳ được đặt tại Los Alamos, trong tiểu bang New Mexico. Trung tâm này có số vốn ban đầu là 60 triệu dollars, lúc đầu chỉ gồm 400 người nhưng chẳng bao lâu tăng lên đến 4,500 công nhân. Vào thời kỳ đó, chưa ai có thể tiên đoán được sức phá nổ của nguyên tử vì từ trước tới giờ, lý thuyết nguyên tử vẫn còn nằm trong vòng giả thuyết. Tại Trung Tâm nghiên cứu, Robert Oppenheimer bắt đầu tìm kiếm một phương pháp tách chất Uranium – 235 ra khỏi Uranium thiên nhiên và xác định khối lượng tới hạn (cirtical mass) của Uranium là chất để làm ra quả bom.
Ngày 16 tháng 07 năm 1945 là ngày quả bom nguyên tử đầu tiên được cho phát nổ thử tại sa mạc Alamogordo trong tiểu bang New Mexico. Một làn chớp sáng lòa rồi tiếp theo sau là một tiếng nổ long trời, làm cho mọi người tưởng chừng như được chứng kiến một trận động đất dữ dội. Sau đó, khói đen bốc lên cao ngất trời theo hình một chiếc nấm vĩ đại.
Sau khi hai quả bom nguyên tử A thả xuống Nhật Bản và chấm dứt chiến tranh, mọi người đều gọi ông Oppenheimer là cha đẻ ra thứ bom A đó, nhưng Oppenheimer lại bắt đầu ngờ vực thứ vũ khí khủng khiếp mà ông đã dày công chế tạo. Vũ khí nguyên tử không những ảnh hưởng đặc biệt tới quân sự mà còn trở nên vấn đề liên quan tới đạo đức nữa. Sự tàn phá của bom nguyên tử lúc phát nổ, rồi ảnh hưởng của bụi phóng xạ khi chất này tỏa rộng, lẫn vào trong không khí rơi xuống đại dương, theo gió bay đến các lục địa khác … khiến cho mọi người e ngại về sự tồn vong của nhân loại.
Trong khi Robert Oppenheimer hối hận về phát minh của mình thì vài nhà bác học khác lại nghĩ tới việc chế tạo một quả bom khủng khiếp hơn gấp ngàn lần : bom kinh khí H. Chính quyền Hoa Kỳ còn đang phân vân, chưa quyết định thì có tin rằng Liên Xô đã cho nổ thử một trái bom nguyên tử. Tin này đã làm cho phe ủng hộ chế tạo bom H thắng thế, Tổng Thống Harry Truman hạ lệnh chế tạo bom H. Được tin này, Robert Oppenheimer liền bước ra khỏi phòng nghiên cứu, tuyên bố dứt khoát, “Tôi không phải là một lái súng, tôi chỉ là một nhà bác học.” Ông Robert Oppenheimer từ chức Giám Đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Nguyên Tử vào tháng 08 năm 1945.
Năm 1963, Ủy Ban Năng Lượng Nguyên Tử Hoa Kỳ đã trao tặng ông phần thưởng Enrico Femi. Đây là danh dự cao quý nhất để khen thưởng các đóng góp của ông vào nền Vật Lý Lý Thuyết. Được nhớ đến như là cha đẻ của bom nguyên tử A, nhưng sau chiến tranh, ông đã dùng toàn bộ thời gian và sức lực của mình để vận động cho việc kiểm soát năng lượng nguyên tử trên toàn thế giới và tránh khỏi cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân với Liên Xô.

Oxford University

Harvard University

Cambridge University

Stanford University

Princeton University